Đôi Dòng Về eHomemakers Và Quá Trình Giúp Đỡ Những Người Mẹ Khó Khăn

June 12, 2017 Chong Sheau Ching

Khi con gái của tôi lần đầu tiên nhận được bộ xếp hình vào lúc 3 tuổi; con bé chẳng thể nhận biết được những mảnh ghép lộn xộn ấy. Sau khi cắn nát một góc của một mảnh ghép để nó khớp với mảnh ghép khác, cuối cùng con bé cũng nhận ra rằng mỗi mảnh ghép chỉ có một cách duy nhất để nối khớp với những mảnh ghép khác và tạo thành một bức tranh. Càng ghép được nhiều mảnh, con bé càng lúc dần hoàn chỉnh một bức tranh.

Khi con bé lớn lên, nó nhận được nhiều mảnh ghép phức tạp hơn. Nổi giận đùng đùng khi những mảnh ghép chẳng còn dễ dàng để lắp nữa, nó nhận ra, việc lắp ghép này đòi hỏi phải trải qua những lần thử và thất bại, sự tập trung và tính kiên nhẫn. Bức tranh rồi sẽ hoàn chỉnh thôi nếu nó tiếp tục cố gắng hết lần này đến lần khác. Tôi vẫn còn nhớ đôi mắt nó lấp lánh trong niềm tự hào mỗi khi nó hoàn thành được bức tranh từ những mảnh ghép.

Khi lên 5, con bé đặt ra câu hỏi đã làm thay đổi cuộc đời tôi: “Người lớn có chơi ghép hình không vậy mẹ?”

Có chứ.

Phụ nữ, đặt biệt là những người mẹ, vẫn ngày ngày hoàn thiện bức tranh từ những mảnh ghép của cuộc đời họ. Chỉ khi chúng ta giải quyết được một phần, những thay đổi sẽ khiến ta phải xoay sở, biến hóa theo đó. Và rồi, bức tranh có thể trở thành thứ mà chúng ta không hề ngờ tới. Chúng ta vật lộn với lượng thời gian và năng lượng của mình giữa hàng đống trách nhiệm trên vai, những nhu cầu và đôi khi là “đòi hỏi”. Cứ thế, chúng ta đang lắp những mảnh ghép của cuộc đời mình lại với nhau.

Câu hỏi của con gái khiến tôi trăn trở: làm thế nào để tôi, một người mẹ đơn thân, có thể sắp xếp những mảnh ghép trong cuộc đời của mình? Tôi làm việc tại nhà như một nhà văn tự do nhưng sau đó, tôi đã đưa ra những bước đi táo bạo: từ bỏ một công việc mơ ước ở nước ngoài để trở lại Malaysia. Tôi hi vọng có thể cung cấp cho con gái một cuộc sống gia đình ổn định, để nó được gần gũi với gia đình và nguồn gốc văn hóa. Bức tranh của tôi bao gồm những mảnh ghép từ việc chăm sóc con gái và 4 thành viên khác trong gia đình cho đến quản lí những việc trong nhà và cả những trách nhiệm khác với gia đình nội ngoại. Thời gian cho bạn bè, sở thích, chăm sóc bản thân, hay những dự định cho tương lai trở nên khan hiếm. Tôi chỉ bận rộn tối ngày để sắp xếp những mảnh ghép trong cuộc sống rối mù luôn hiện ra trước mắt.

Tôi viết một bài báo cho một tờ báo nổi tiếng, với tựa “Công Việc Mà Chỉ Những Người Mẹ Mới Có Thể Làm” và cung cấp địa chỉ email của mình ở cuối bài. Vào ngày mà bài báo phát hành, 40 người nội trợ đã tốt nghiệp với những tấm bằng đại học đã gửi email cho tôi và chia sẻ về tình huống mà họ mắc phải. Đó là vào năm 2008. Chúng tôi nằm trong số 2000 người Malaysia đầu tiên sở hữu địa chỉ email, bởi vì chúng tôi đều trở về sau khi làm việc từ những nước phát triển.

Hoàn Cảnh

Năng lượng luôn dồi dào vì chúng tôi nhận ra rằng tất cả mọi người đều muốn bức tranh cuộc sống của mình phải thật rực rỡ. Một trong những câu đố lớn nhất cần giải quyết là làm thế nào để chăm sóc cho những đứa con nhỏ, quản lí công việc nhà nhưng vẫn có thể làm việc và tạo ra thu nhập. Thay vì làm việc toàn thời gian, họ quyết định trở thành những bà nội trợ, đặt gia đình lên làm ưu tiên số 1. Một số người kiếm thu nhập từ những công việc tự do và những doanh nghiệp nhỏ. Đa số họ chỉ có thể chăm sóc con cái và làm việc nhà.

Và tôi bất ngờ nhận ra, chúng tôi, những người làm việc tại nhà (homemakers) thường bị gọi là bà nội trợ trong khi chúng tôi chẳng phải là vợ của một ai cả! Mọi người cho rằng chúng tôi thiếu giáo dục cao học, thất bại trong sự nghiệp, thất nghiệp, hoặc là những quý cô giàu có thích hưởng thụ. Quan niệm sai lầm rằng những bà nội trợ không có đóng góp gì cho gia đình hay nền kinh tế, đã làm cho việc họ ở nhà làm việc tyro73 thành một lựa chọn không mấy phổ biến. Cũng vì thế mà những người chọn làm việc ở nhà như chúng tôi phải đối mặt với những thành kiến, tổn thương lòng tự trọng. Tình hình còn nghiêm trọng hơn đối với phụ nữ nhận được giáo dục đại học với sự trợ cấp bởi cha mẹ. Những mảnh ghép mang giá trị cốt lõi của chúng ta đang bị cắt ra thành từng phần.

Sau đó, một giải pháp thức thời đã xuất hiện: một cách làm việc mới – làm việc tại nhà – mà phần lớn chưa từng xuất hiện tại địa phương.

Nhưng làm sao để giải pháp này được biết đến rộng rãi? Khi mà tiền là điều cần thiết để vận hành mọi thứ trong cái thế giới đầy mảnh ghép này………..!

Có một ngọn lửa luôn thôi thúc tôi phải làm điều gì đó cho đứa con gái của mình để nó có thể tự do chọn cách nó muốn để trưởng thành như một người phụ nữ, một người mẹ khi đã sẵn sàng.

Sau đó, điều kì diệu đã xuất hiện, lần lượt từng cái một. Mọi người đánh giá cao ý tưởng tổ chức một cuộc hội nghị phổ biến thông tin từ chúng tôi – những người đang “làm việc tại nhà” (‘working@ home’) cho những ai đang tìm kiếm câu trả lời. Thông qua email, phương thức rẻ nhất và hiệu quả nhất để liên lạc với các bà mẹ ở nhà, một mạng lưới các bà mẹ đa chủng tộc, “Mothers for Mothers”, được thành lập.

Lòng quyết tâm tuyệt đối và động lực cao đã mở đường để tổ chức 7 hội nghị về “Làm việc tại nhà”, với sự tham dự của 500 bà mẹ, trong giai đoạn 1998-1999 để cung cấp cho các bà mẹ – đặc biệt những người độc thân, tàn tật và những người khiếm khuyết – nhiều thông tin và lời động viên về cân bằng công việc và trách nhiệm của một người mẹ trong khi vẫn có thể làm việc tại nhà.

Mặc dù nhóm tổ chức không có nhiều ngân sách và đang đứng giữa cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á, rất nhiều năng lượng và ý tưởng được đưa ra để làm mới hình ảnh của người nội trợ. Các hội nghị đã được tổ chức cũng giống như việc chúng tôi đang sắp xếp các mảnh ghép lại với nhau – mỗi bà mẹ tham gia đóng góp những gì họ có thể làm, bằng cách trao đổi với các doanh nghiệp.

Dự Án Cuốn Sách Đầu Tiên của Chúng Tôi

Do kinh tế khó khăn, chúng tôi đã không thể tổ chức hội nghị trên toàn Malaysia cho nhiều bà mẹ tâm huyết khác tham dự. Các diễn giả của hội nghị đã biên soạn một cuốn sách hướng dẫn để phổ biến thông tin. Nội dung của cuốn sách rất gần gũi với thực tế, mang ý nghĩa đối với tất cả các bà mẹ, và được viết từ tận đáy lòng của những người mẹ. Do thời gian cam kết không nhất quán và thiếu linh hoạt, chúng tôi tiến hành viết, chỉnh sửa và dịch các bài viết thông qua e-mail. Toàn bộ dự án đã được thực hiện bởi khả năng làm việc từ xa của chúng tôi, lần đầu tiên loại hình này được áp dụng ở Malaysia. Chúng tôi học cách cùng một lúc phải bình tĩnh đối phó với các loại virus tấn công, những trục trặc máy tính và hỗn loạn trong gia đình.

Cuốn sách được xuất bản năm 2000 với bốn ngôn ngữ – Anh, Bahasa Malaysia, tiếng Tamil và tiếng Trung. Cơ quan Phát triển Quốc tế Canada (CIDA) tài trợ in 20.000 cuốn sách với bốn ngôn ngữ khác nhau. 12000 cuốn sách đã được phân phối đến các tổ chức NGO của phụ nữ để phổ biến thông tin, phần còn lại thì được gửi đến các nhà văn, và đội ngũ sản xuất.

Các hội nghị và dự án về cuốn sách đó đã thay đổi chúng tôi rất nhiều. Bằng cách khuyến khích các bà mẹ làm việc tại nhà và mạnh dạn lên tiếng về hoàn cảnh của mình, chúng tôi đã cho xã hội thấy những người nội trợ cũng có các kỹ năng và năng lực để đóng góp vào nền kinh tế và cả công việc gia đình. Chúng tôi cũng đã chứng minh rằng các bà mẹ có thể “dời non lấp biển” nếu đặt tâm trí vào những việc mình làm. Đây là tất cả những gì mà cuộc sống của một người phụ nữ hiện đại nên có – đó chính là sự kiên cường, khả năng giải quyết vấn đề một cách sáng tạo và chủ động trong mọi khía cạnh của cuộc sống.

Khi ngành xây dựng địa phương bắt đầu biết đến khái niệm ‘SOHO “(văn phòng nhỏ – nhà văn phòng), chúng tôi đã hoàn thành một bức tranh mảnh ghép lớn cho tất cả phụ nữ Malaysia.

Chúng ta có thể làm được, nếu chúng ta thực sự nghĩ mình có khả năng. Không phải nghi ngờ gì về điều này!

 

Con Đường Chúng Tôi Đi

Điều kỳ diệu nhất đó chính là những người trước đây từng đưa ra lời phê phán mạnh mẽ về người nội trợ và sự ngớ ngẩn trong việc tiếp thu công nghệ máy tính của chúng tôi để phù hợp với lối sống của mình, nay đã phải im lặng vì nhận thấy sự tiến bộ của chúng tôi. Trong tám năm đầu của“Mothers for Mothers”, chúng tôi đã đấu tranh để giành lại lòng tự trọng cho những người nội trợ bằng những điều mà chúng tôi chưa bao giờ nghĩ là mình có thể thực hiện được, như việc tạo lập một trang web, và đổi mới chương trình sinh kế cho người nghèo thông qua việc tái sử dụng các vật liệu.

Mặc dù chúng tôi đối mặt với nhiều thử thách, nhưng một phong trào khuyến khích các bà mẹ làm việc tại nhà đã được phát triển. Năm 2002, chúng tôi đã đổi tên thành ‘eHomemakers’, ủng hộ việc ngôi nhà có thể được xem là nền tảng cho công việc, vui chơi, giao tiếp xã hội và yêu thương; và điều này dành cho tất cả phụ nữ và đàn ông, ở bất kì giai đoạn nào của cuộc sống.

Mười lăm năm tiếp theo, mạng lưới cộng đồng với sự giúp sức của công nghệ thông tin được phát triển, và chúng tôi đã giành được nhiều giải thưởng quốc tế. Trong suốt thời gian đó, nhóm những thành viên cốt lõi đã phải đối mặt với những thăng trầm của cuộc sống. Đó là sự ra đi của các thành viên trong gia đình, những cuộc hôn nhân tan vỡ, vấn đề sức khỏe, sinh con, những lễ kỷ niệm, và cả những thành tựu cá nhân. Một số người đã định cư nước ngoài, một số đã nghỉ hưu và đang tận hưởng những sở thích cũng như đi du lịch. Một vài người đã mất. Nhưng chúng tôi vẫn ở cạnh nhau cùng phát triển, đưa ra những giải pháp để giúp đỡ lẫn nhau, và quyết tâm hơn bao giờ hết để định hình tương lai cho các gia đình.

Tại Malaysia cũng dần xuất hiện hình thức làm việc từ xa và kinh doanh với sự giúp sức của công nghệ thông tin trong khi vẫn hoàn toàn có thời gian làm tròn trách nhiệm của người cha người mẹ. Với sự tiến bộ của công nghệ, các công việc dần trở nên linh hoạt và có thể hoàn thành ở bất cứ nơi đâu. Và như vậy, người đàn ông, người cha và những ông bố đơn thân cũng có thể được truyền cảm hứng và áp dụng hình thức này.

Lựa Chọn thứ Ba

Làm việc toàn thời gian ở bên ngoài hay làm một người nội trợ đều có những thách thức riêng. Làm việc tại nhà cũng vậy. Năm đầu tiên khi bắt đầu thay đổi sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Những bà mẹ làm việc toàn thời gian ở bên ngoài có thể cho rằng việc ngồi ở nhà thậm chí còn căng thẳng hơn vì họ không quen với những thách thức mới. Họ có thể từ bỏ và trở lại làm việc toàn thời gian bên ngoài. Tương tự như vậy, người nội trợ có thể dễ dàng từ bỏ kinh doanh tại nhà vì họ không chỉ đối phó với việc nội trợ trong gia đình, mà còn đối với thực thể kinh doanh nữa.

Làm việc tại nhà đồng nghĩa với việc kiểm soát công việc, môi trường và chính bản thân mình. Chúng ta làm chủ bản thân mình. Không ai có quyền ra lệnh cho chúng ta khi nào nên bắt đầu hay dừng lại. Mọi quyết định dựa vào chúng ta. Những gì chúng ta sẵn sàng làm để giải quyết những mâu thuẫn về thời gian và nguồn lực cũng giống như việc đặt những mảnh ghép hình với nhau. Cảm giác sẽ giống như giấc mơ trở thành hiện thực nếu chúng ta cố sắp xếp các mảnh ghép với nhau. Rồi sau đó, chúng ta sẽ cảm thấy thỏa mãn khi sống trong cả hai thế giới – làm việc và ở nhà.